Op 4 april 2011 verscheen het rapport Taalcoaching, meer dan taal alleen over het het landelijke project Taalcoach.

Het Taalcoachproject is onderdeel van de rijkscampagne 'Het begint met taal'. In dit project worden een Nederlands-talige vrijwilliger en een anderstalige gekoppeld. Wekelijks komen zij samen om op persoonlijke en informele wijze Nederlands te spreken. Gewoon thuis, in de huiskamer, of tijdens een wandeling of bezoekje aan de bieb. Daarbij gaat het om de communicatie: de vrijwilligers geven géén les.

Een succesvol project. Er zijn inmiddels ruim 9.000 koppelingen tussen inburgeraars en vrijwilligers tot stand gebracht. Er doen een stuk of 200 gemeenten aan mee. Leuk voor de inburgeraar die meer taalvaardigheid opdoet, zelfredzamer wordt en zjn of haar inburgergeringscursus succesvol kan afronden. Leuk ook voor de vrijwilligers die voorheen nauwelijks contact met vluchtelingen of migranten hadden en door het project vaak meer begrip krijgen voor de vaak moeilijke situatie van anderstaligen en onverwacht leuke contacten opdoen. Ook merken zij dat het niet eenvoudig is om de taal te leren en sociale contacten aan te gaan. 

Toekomst

Het project zoals het tot nog toe heeft gedraaid wordt gefaciliteerd door een aantal respectabele organisaties zoals Humanitas, Gilde SamenSpraak, Landelijk Netwerk Thuislesorganisaties, het Rode Kruis en VluchtelingenWerk Nederland.

Vrijwilligersorganisaties die vooral het welzijn van de medemens in hun missie hebben staan. Maar dit is natuurlijk ook een taal en cultuurproject en ik vind het erg jammer dat bibliotheken hier eigenlijk niet of heel beperkt bij betrokken zijn. Er zijn in bibliotheken zo her en der een paar NLpleinen, er zijn allerlei laaggeletterden initiatieven, er wordt zo hier en daar eens samengewerkt met de Voorleesexpres en naar mijn mening zou dit project daar eigenlijk ook bij moeten horen. Ik stel me dan helemaal niets voor met boeken en collecties, maar wel iets communicatiefs en met informatie, een soort taalkafé, leesadvies voor de anderstaligen zelf of voorleesadvies voor hun kinderen. Of whatever. Neem eens contact op met de lokale organisaties die de projecten nu runnen en vraag of de bieb iets kan betekenen. Reken alleen niet op een vette subsidie.

Voor de periode 2008 tot en met 2011 konden gemeenten geld ontvangen van het Rijk voor de uitvoering van het Taalcoachproject. Maar vanaf 2012 komt er een eind aan die landelijke financiering en gemeenten die het lokale project willen voortzetten, moeten dit uit andere middelen zien te bekostigen. Niet dat bibliotheken nou geen bezuinigingen in het verschiet hebben maar met alle technologische innovatie die eraan komt lijkt een puur mensgerichte service mij alleen maar goed voor het imago en de gebruikscijfers.

‘

Vandaag opende in Hoofddorp de nieuwe centrale bibliotheek van de Haarlemmermeer. De officieele opening is pas op 13 februari als het hele Cultuurgebouw, dwz incl. de schouwburg, het muziekpodium en het centrum voor kunst en cultuur- geopend wordt. Maar vanaf vandaag is de nieuwe bibliotheek open voor de klanten. Na zo'n 12 jaar in een noodgebouw is dat wel een mijlpaal. Als Haarlemmermeerder met veel vrije tijd en aantoonbare belangstelling voor bibliotheken ben ik gelijk even gaan kijken.

Even afgezien van het feit dat er nog van alles aangesloten en op z'n plek gezet moet worden is er een fraaie bibliotheek te zien. Groot en ruim opgezet met veel ruimte voor andere zaken dan uit te lenen boeken. Uiteraard allemaal retail-concept opstelling, dus de boeken op stapels en ingedeeld volgens thema's. Overal gratis Wifi. Het landelijke logo natuurlijk en gastvrouwen en -heren die heel graag wilden helpen, maar ik wou alleen maar even rondsnuffelen.

De hele inrichting is verbazingwekkend licht. Voor een gebouw dat nauwelijks natuurlijke lichtinval heeft wel plezierig. De vloer wit/beige, verder veel wit, muren,tafels,stoelen, maar  maar met grote kleur accenten per verdieping en knus ogende vloerkleden ter markering van de diverse thema-opstellingen en hier en daar een soort kleurige strandstoelen. 

Drie verdiepingen zelfs, waarbij de bovenste verdieping een aparte stille studieruimte heeft, een giga cursusruimte met een stuk of 25 pc's, een JIPvestiging, een gamesdinges en een Beeld en Geluid Experience ism Beeld en Geluid Hilversum.Typisch zo'n verdieping voor een moderne bibliotheek, een 'mensen-en-activiteiten-verdieping' waar de andere twee verdiepingen vooral vol media staan. Overigens is er op de  middelste verdieping ook nog een voorlees/theaterpodium voor de kinderen en op de begane grond een Nieuwscafe waar met een kopje koffie erbij je de krant ofzo kunt lezen. Volgens de informatiefolder gaan daar ook workshops en debatten georganiseerd worden. Ruimte voor belevenis en activiteiten genoeg dus. De bieb zal het drukker krijgen om deze ruimtes vol te organsiren dan met alle oude bieb-activiteiten.

Er is vast nog wel kritiek te leveren op het nieuwe gebouw, maar daar ben ik even niet van. Ik ben nu gewoon blij dat er na zoveel jaar eindelijk een mooie centrale bibliotheek in de Haarlemmermeer is.

Ik wens de bibliotheek en z'n medewerkers veel succes en een mooie bibliotheektoekomst.

  Er is een Beginselenwet Zorg in de maak. De minister heeft daarover een brief gestuurd aan de 2e Kamer, met een 'houtskoolschets Beginselenwet Zorg'. In het voorjaar 2011 moet er dan een wetsvoorstel liggen. De wet gaat over de rechten van ouderen van bewoners in zorginstellingen met als belangrijkste recht het recht op de regie over het eigen leven. Mijn oog viel op dit bericht omdat één van de rechten het recht op respectvolle bejegening is. En aangezien ik namens mijn moeder op dit moment betrokken ben in een klachtenprocedure wegens het totaal ontbreken van respect vond ik zo'n wet wel een interessante ontwikkeling.

Ik twitterde over deze ontwikkeling en belandde vervolgens met een andere twitteraar in een interessante discussie over één van de andere punten uit het voorstel, nl het recht van ouderen op een zinvolle daginvulling en het recht op ontwikkeling en ontplooiing. Aan mij werd de vraag gesteld of je hieruit eigenlijk niet de conclusie zou kunnen trekken dat je ter concretisering van dit recht een bewonersbibliotheek en/of wissel/themacollecties zou kunnen benoemen.

Wat mij betreft zou dat best eens kunnen, maar ik denk eigenlijk dat het voor de bibliotheeksector minstens zo interessant zou zijn  om met deze Beginselenwet Zorg de bibliotheekvoorziening voor deze doelgroep eens flink te professionaliseren. Ontwikkeling en ontplooiing is een vaag begrip. Vanuit de zorg zal dit maar mondjesmaat worden opgepakt; het is hun vakgebied niet en er zijn meer dan genoeg andere zaken om aandacht aan te besteden. Maar het is toevallig wel het vakgebied van de bibliotheek en het bied interessante kansen om de lokale bibliotheekvoorziening weer meer onder de mensen te brengen; een interessante marketing opportunity, zeg maar.

De bibliotheek van de toekomst komt bij je thuis met de NBC, de aanvragenservice, de online leesclub en de ebooks en meer. Biebsearch levert scholieren de bibliotheek op een presenteerblaadje aan. De bibliotheek van de toekomst is meer dan ooit een samenwerkingsvorm die zich lokaal en individeel manifesteert. Daar passen ook nieuwe service-concepten bij, voor de al bestaande doelgroep van bewoners van zorginstellingen die nieuwe behoeften heeft en door de Beginselenwet Zorg ook nieuwe eisen mag stellen.

Permanente ontwikkeling wordt/is voor ouderen ook een noodzaak, een verplichting bijna. Het zou voor de bibliotheek met z'n focus op mediawijsheid, met z'n oervorm van volksontwikkeling en z'n kernproducten van lezen en toegangelijk maken van informatie een gemiste kans zijn om deze groeiende doelgroep te vergeten! Zeker als hun recht op ontwikkeling en ontplooiing ook nog eens wettelijk gewaarborgd is.

Na de sneeuw plat gras

glinsterend van belofte

de lente wacht af

'Gedoogsteun' koos het Genootschap Onze Taal tot Woord van 2011. Ik weet niet precies wanneer zo'n verkiezing gehouden wordt, maar in deze tijd van sneeuw en winterkou verschijnen ineens de winterwoorden weer. Er zou wel een verkiezing voor het Winterwoord van het Jaar gehouden mogen worden.

'Weeralarm'. Komt ook wel buiten de winterperiode voor, maar in de winter klinkt het zo lekker dreigend – vooral kijkend naar de tv- en ben je toch meer geneigd erin te geloven. Koud, sneeuw, ijs, ijzel, glad. Brrr, griezelig, alarm. Dan is er de terminologie verbonden aan de ijsproductie t.b.v het marathon cq tochtenschaatsen waar  íjsmeesters' meestel met onvervalst noord- en oostnederlandse tongval over berichten. De eerste 'gipsvlucht' is touwens ook al weer geland.

Relatief nieuw is het zoutloket. Een plek dat het strooizout in Nederland verdeelt. En je begrijpt ook spontaan wat er met strooizout bedoeld wordt. Dat gaat op de weg en niet over je eten, terwijl je daar toch ook zout overheen strooit. In gemeenten die hun vooorraad strooizout niet op peil hebben strooien ze ook met ''brekerzand gemengd met zout'  of sproeien ze met 'pekelwater'.

Er zijn ineens ook allerlei winterregelingen, een winterregeling voor daklozen, een winterdienstregeling voor de NS en nog een graadje verder geregeld; een kerstvakantiedienstregeling van de NS.

Helemaal nieuw dit jaar was voor mij de snelheidsdeken; een snelheidslimiet van 50 km voor de snelweg. Een raar woord vind ik. Het lijkt een solide Nederlandse term, maar dat is het niet. In het Engels betekent het woord 'blanket'  behalve deken ook 'allesomvattend'. Er kan dus bijvoorbeeld wel een 'blanket speed limit' gelden op bepaalde wegen. Maar een deken leg je in het Nederlands vooral op je bed of duidt er een bepaalde functie mee aan. Maar hoe dan ook, als woord is 'snelheidsdeken' toch wel een aanwinst. Bij deze kies ik dat dan ook als het Winterwoord van 2010.

Sinds kort ben ik taalcoach, de helft van een taalkoppel, taalmaatje. Vrijwilliger dus, die een een inburgeraar helpt met de Nederlandse taal. In het kader van de inburgeringscursus moet er een portfolio worden opgesteld van allerlei activiteiten, zoals een gesprekje met de huisarts, praten met de buurvrouw, pinnen en lid worden van de bibliotheek. Gisteren ging ik dus met mijn taalmaatje naar de bibliotheek. Ze was er nog nooit geweest. Op de fiets oefenden we nog een paar keer. 'Ik wil mijn dochtertje inschrijven in de bibliotheek'. In de biliotheek vulden we samen het inschrijfformulier in en de bibliotheek werkte enthousiast mee aan het invullen van het portfolio-formulier. Na een korte, pragmatische rondleiding,- zo leen je uit, zo breng je terug, je mag de boeken drie weken houden, hier staan de peuterboeken en kijk maar eens rond- begon mijn inburgeraar aan een ontdekkingsreis. Klinkt misschien een beetje bot, maar het het paste goed bij het nog beperkte Nederlands van mijn taalmaatje.

Zelf ben ik ook nog niet zo lang lid van de bibliotheek en kijk meestal nogal über-kritisch rond. Saai gebouw, saaie inrichting, stomme boeken. Maar mijn inburgeraar zag heel iets anders. Een schatkamer met boeken! Mooi, licht gebouw, zo gezellig, aardige mensen. En GRATIS boekjes voor de kinderen. Ze koos een prentenboek om het oudste dochtertje te vertellen over het nieuwe zusje dat er aan komt, een stevig kartonnen kaftje met dieren voor de jongste en nog een paar prachtexemplaren. We keken nog even bij de informatieve boeken. Of er misschien een boekje was over het Schapenfeest van volgende week, maar zover is de islamisering van Nederland nog niet gevorderd. Iets over het Kerstfeest voor volgende keer leek haar wel interressant.

Zelf dook ze vol enthousiasme in een tijdschrift vol glamour en glitter waar ik zelf nog nooit een blik in had geworpen. Maar de misdragingen van filmsterren en huwelijksproblemen van voetballers blijken een heel interessante bron om de Nederlandse taal mee te oefenen en een half uur lang leesbevorderden we er vrolijk op los.

Op zulke momenten weet je weer waar de bibliotheek voor is.

Steun de bibliotheek, teken de petitie.

Ik ben zelf nou niet zo'n liefhebber van de kermis, maar voor veel mensen is het een niet te missen jaarlijks terugkerend festijn. De Tilburgse mevrouw uit de foto is zo'n liefhebber. Vooral de schiettent waar je na afloop een foto krijgt heeft haar voorkeur. Vanaf 1936, ze is dan 16 jaar tot 2009 als krasse 80plusser is er bijna elk jaar een foto van haar in ongeveer dezelfde pose.

Een fascinerend tijdsbeeld.

Bekijk de hele serie hier.

Videomapping had ik nog nooit van gehoord. Op een gebouw worden beelden geprojecteerd inclusief spannende effecten en geluid. Hoe noem je zoiets? Een film, een verhaal,een lichtshow, een moderne Son & Lumiere, 21e eeuw vuurwerk? Eigenlijk zou er voor zoiets een nieuw woord moeten bestaan tussen film en verhaal in, met een scheutje vuurwerkgevoel er door heen gemengd. Heel indrukwekkend allemaal. Ik zou dat wel eens in het echt willen zien, maar voorlopig zijn er de filmpjes. Het eerste filmpje is ter ere van Onafhankelijkheidsdag in Oekraine.

en het tweede een projectie op de Klokketoren in Praag. Allebei heel bijzonder.

The 600 Years from the macula on Vimeo.

Niks mis met vakantie, maar het mooiste is toch altijd weer thuiskomen, thuis zijn en thuis blijven. Totdat de vakantiekoorts weer toeslaat. We waren in Cornwall en dat is toch verder dan het lijkt. Een gebied dat qua landschappelijk schoon ruim bedeeld is. Grillige, rotsachtige kust, met pittoreske dorpjes en haventjes, baaitjes met stranden en hoge golven. Langs de kust loopt een fraai lange-afstands wandelpad en ook voor andere sportievelingen is er veel te doen; vissen, kayakken, fietsen, en surfen op de echt wel hoge golven. Verder landinwaarts ligt het woeste, dreigende moorland (hoe heet dat eigenlijk in het Nederlands?) met vreemd gevormde toppen, met moerassen, indrukwekkende vergezichten en kuddes halfwilde koeien, schapen en paarden. Dartmoor met een megagrote gevangenis middenin en Bodmin Moor met de beroemde Jamaica Inn waar Daphne du Maurier in 1936 haar gelijknamige roman situeerde. Heb ik uiteraard vanwege de vakantie gelezen en blijkt nog steeds een heel leesbaar boek, dat de vergelijking met een moderne literaire thriller nog heel goed aankan. 

Voor de English heritage junkies is er in Cornwall genoeg te beleven. Van de über-truttige country homes en gardens van de National Trust tot romantische ruines van tinmijnen, Tintagel, het kasteel van King Arthur himself en charmante, authentieke kerkjes die hun geschiedenis kunnen dateren tot een jaartal dat nog in drie cijfers wordt geschreven. Meestal ligt er iemand begraven die wereldberoemd is in eigen dorp, is er een schildering of houtsnij-geval van 'onschatbare waarde' en hebben ze een kolonie vleermuizen en grafzerken met honderden verschillende korstmossen. Leuk. Op zondag kun je er ook nog een mis bijwonen, maar daar zijn wij niet zo van.

En verder,

•  Is er het zuidelijkste puntje van mainland Engeland, Lizard Point en het westelijkste punt. Land's End. Mooie plekken, maar dat weten duizenden toeristen ook.
• Zijn er in elk dorp heel veel winkeltjes, van het type verantwoorde souvenirs, locally handmade, handcrafted of handpainted.
• Eet elke toerist minstens één keer cream tea; twee scones en jam en clotted cream, een vettige substantie tussen slagroom en roomboter in. Uiteraard allemaal homebaked. Voor de liefhebbers is er dan nog voor tussen de middag of tussendoor, de Cornish pasty, aardappelen en vlees met veel peper ingerold in een stevig deegpakketje.
• Verkopen pubs behalve 'real ale'   ook een fatsoenlijke lunch, evening meal en goeie kop koffie.
• Zijn er overal pretparken voor de kinderen, danwel speciale activiteiten voor kids in museums en kastelen.
• Zijn bibliotheken er zo ouderwets dat ze wel op de bruine toeristenborden langs de weg vermeld kunnen worden als 'really 20th century public library'. Shocking! Daar krijgen bibliotheken nou een slechte naam van.
• Is de afbeelding bovenin de vlag van Cornwall.

Een lekker vakantielandje, zeker aan te bevelen, maar good to be back.

Onder die titel maakte Het Klokhuis een fraai filmpje van